Energielandschap Denderland

De Provincie en de Dendergemeenten hebben de ambitie om maximaal CO₂ te besparen door tegen 2050 voor 100% op hernieuwbare energie te draaien. Zo worden we minder afhankelijk van vervuilende brandstoffen uit het buitenland en gaan we prijsschommelingen door internationale conflicten tegen.

Maar hoe geraken we daar? Waar moeten al die energie-installaties komen? Hoe kunnen we onze energievraag slimmer en efficiënter organiseren?

Door te plannen! In 2018 onderzocht de Provincie via Energielandschap Denderland voor het eerst hoe we via energieplanning het Oost-Vlaamse Energielandschap van 2050 vorm kunnen geven. En dit in kader van het strategisch project Denderland, voorloper van T.OP Dender. Concreet werd:

1. Een gedragen ruimtelijke visie voor Energielandschap Denderland opgemaakt, waarin we gebiedsgericht en participatief onderzoeken welke kansen het Denderland heeft op vlak van grootschalige, hernieuwbare energiewinning (wind, water, zon, biomassa) en hoe we deze kunnen realiseren. 
2. De mogelijkheden bekeken voor kleinschalige hernieuwbare energie uit het landschap. In Geraardsbergen en Denderleeuw werd onderzocht of het mogelijk is om één of meerdere gebouwen te verwarmen met een houtsnipperketel, gevoed met biomassa van lokaal landschapsbeheer. 

In 2018 werd het Energielandschap Denderland bekroond met de Vlaamse Planningsprijs voor innoverende ruimtelijke projecten van de Vereniging voor Ruimte en Planning (VRP). De jury prees de projectpartners omdat ze voor de eerste keer in Vlaanderen onderzochten hoe de energetische ambities een ruimtelijke invulling kunnen krijgen.

Ontdek de ruimtelijke gebiedsgerichte visie of lees de samenvatting.

Sinds 2019 ondersteunt de Provincie de Dendergemeenten bij de opstart en realisatie van projecten die het Energielandschap Denderland mee realiseren:

• Geraardsbergen en Ninove werden actief begeleid bij windontwikkeling op gemeentelijke gronden, met rechtstreekse participatie. In Aalst, Denderleeuw, Ninove en Geraardsbergen kwamen er verschillende nieuwe windturbines, in overeenstemming met de ruimtelijke visie van het Energielandschap Denderland.
• Dendermonde, Aalst en Geraardsbergen maakten met ondersteuning van de Provincie een lokaal warmteplan op. In Aalst gaf dit mee aanleiding tot het nieuwe warmtenet van Fluvius in samenwerking met Tereos. Het project Warm Dendermonde onderzoekt de mogelijkheden voor een warmtenet en bekijkt of de restwarmte van papier- en kartonfabrikant VPK hier een rol in kan spelen.

• In Geraardsbergen bood het warmtebeleidsplan heel wat startkansen. Zo werd een haalbaarheidsstudie gevoerd naar (mini-)warmtenetten op basis van aquathermie. Daaruit bleek dat er voldoende warmte in de Dender zit om het centrum van Geraardsbergen te verwarmen via een warmtenet. De vernieuwing van de Denderkaaien biedt kansen om verder te bouwen op deze inzichten. In Ninove wordt in 2027 een gelijkaardig traject gestart.
• In 2020 opende in Denderleeuw de site voor de nieuwe gemeentelijke technische dienst en brandweer, verwarmd op lokale houtige biomassa.
• Het biomassatraject in Geraardsbergen leidde tot de opstart van een ruimere werking rond valorisatie van houtige biomassa. Zo begon intercommunale ILVA met onderzoek naar de realisatie van een biomassahub: een pilootproject waarvoor recent de pyrolyse installatie vergund werd.
• De Provinciale scholenwedstrijd hernieuwbare energiemobiel maakte jongeren uit technische richtingen warm voor een carrière in de hernieuwbare energiesector.

In 2026 starten we met een Regionale Energie Samenwerking voor de hele Provincie Oost-Vlaanderen. De bestaande samenwerking  in het Denderland wordt hierin geïntegreerd, om de uitvoering van Energielandschap Denderland te versterken.

De opmaak van het Energielandschap ging van start op 1 oktober 2015 en eindigde op 30 september 2018. De uitvoering van het Energielandschap loopt.

Het budget voor de opmaak van het Energielandschap was:

• 150.000 euro voor personeels- en werkingskosten
• 450.000 euro voor studiekosten

Gemeenten uit het Denderland, Departement Omgeving, Provincie Oost-Vlaanderen, Provincie Vlaams-Brabant, Vlaamse Bouwmeester

Aalst, Affligem, Denderleeuw, Dendermonde, Haaltert, Lebbeke, Liedekerke, Lierde, Roosdaal, Ninove en Geraardsbergen