Oost-Vlaams netwerk klimaatgemeenten

In het kader van het Europees Burgemeestersconvenant brengen we Oost-Vlaamse lokale besturen tweemaal per jaar samen om kennis en ervaringen te delen rond het uitvoeren van lokale klimaatplannen. Concrete praktijkcases van lokale besturen komen tijdens deze momenten aan bod.

Meer dan de helft van het energieverbruik door woningen en andere gebouwen in Oost-Vlaanderen gaat naar warmte, vaak nog uit fossiele brandstoffen. De overstap naar duurzame warmte is daarom essentieel, en collectieve warmte biedt hier mooie kansen. Lokale besturen spelen hierin een sleutelrol. Maar welke mogelijkheden zijn er lokaal rond warmte en hoe pak je dit aan?

Het Oost-Vlaams netwerk klimaatgemeenten helpt je op weg. De rol van de gemeente staat hierbij centraal: wat kan jij als lokaal bestuur doen en welke hefbomen heb je?

• 8.30 uur: Warm welkom met koffie en thee
• 9 uur: Plenair gedeelte:
  • Tom Prinzie, Technical Manager bij Van Marcke Engineering, licht toe hoe je aan de slag kan met warmte in jouw gemeente. Op onder meer volgende vragen probeert hij een antwoord te formuleren; Waarom inzetten op collectieve warmte? Welke voordelen, uitdagingen en kansen zijn er? Hoe werken warmtenetten en welke warmtebronnen zijn beschikbaar? Welke rol kunnen gemeenten spelen, welke hefbomen en beleidsinstrumenten zijn er, en welke steunmaatregelen bestaan?
  • De Provincie Oost-Vlaanderen licht toe welke ondersteuning ze biedt aan lokale besturen rond warmte. Ook de financieringsprogramma's en de ondersteuning vanuit de cel Europa komen aan bod.
• 10.10 uur: Keuze uit 3 parallelle infosessies
  • Keuzesessie 1: Hoe nemen we iedereen mee in de Gentse wijk Muide-Meulestede naar een betaalbare en fossielvrije toekomst? Muide-Meulestede is een dichtbevolkte wijk in het noorden van Gent. De stad heeft deze wijk aangeduid als pilootwijk om een stappenplan richting fossielvrij uit te stippelen. Met steun van het Horizon Europe NEUTRALPATH-project heeft Stad Gent het Living Lab Muide-Meulestede Fossielvrij opgezet om, samen met bewoners, uitdagingen op juridisch, technisch, financieel en sociaal vlak aan te pakken. De belangrijkste bevindingen en lessen uit dit project worden gedeeld.
    • Spreker: Roeland Keersmaekers, projectleider Neutralpath, Stad Gent
  • Keuzesessie 2: Kansen voor aquathermie in Temse. Temse maakte in 2023 een warmteplan op. Veel potentieel is aanwezig voor aquathermie. Er werden vervolgens verschillende haalbaarheidsstudies opgestart en concreet gemaakt o.a. voor het gemeentelijk zwembad, voor het administratief gebouw De Zaat en voor een sociale woonwijk in Steendorp. In de Rozenwijk kwam de vraag van de bewoners zelf en wordt nagegaan of in plaats van individuele verwarming met warmtepompen een geclusterde aanpak mogelijk is.
    • Spreker: Nel Vereeken, Clustermanager Ruimte, Lokaal Bestuur Temse
  • Keuzesessie 3: Verduurzamen van het gemeentelijk patrimonium van Sint-Niklaas met een mini-warmtenet. Het gloednieuwe zwembad 'De Watermolen' en het sportpaviljoen 'De Middenstip' van Sint-Niklaas worden sinds kort verwarmd met warmte uit afvalwater (riothermie). Veerle Stuer, afdelingshoofd plannen en ontwikkelen van stad Sint-Niklaas, licht toe welk proces werd doorlopen om dit lokaal mini-warmtenet tot stand te brengen. Naast de do's en dont's, deelt ze ook tips als lokaal bestuur.
    • Spreker: Veerle Stuer, Afdelingshoofd plannen en ontwikkelen stad Sint-Niklaas
• 11.10 uur: Pauze
• 11.30 uur: Keuze uit 3 parallelle infosessies
  • Keuzesessie 4: Warmtenet in Kuurne: gemeente als toeschouwer of regisseur? Kuurne pionierde met een warmtenet dat restwarmte uit de verbrandingsoven inzet voor woonwijken en publieke gebouwen. Er wordt verder onderzocht hoe het warmtenet rendabel gemaakt kan worden door ook andere verbruikers te laten aansluiten. Deskundige ruimtelijke omgeving Sam Veys licht het project toe, en staat stil bij zowel de successen als de hindernissen. Daarbij gaat hij in op de rol van een lokaal bestuur: toeschouwer of regisseur van het warmtenet?
    • Spreker: Sam Veys, deskundige Ruimtelijke Omgeving, Kuurne
  • Keuzesessie 5: De Leunen in Geel: hoe een woonmaatschappij duurzaam sociaal wonen realiseert en welke rol het lokaal bestuur kan opnemen. Woonmaatschappij LeefGoed verwarmt en koelt meer dan 200 sociale woningen duurzaam met een innovatief warmtenet met koude-warmteopslag. Het project verlaagt de CO₂-uitstoot én de energiekosten voor de bewoners. Joris Van der Flaas, duurzaamheidsexpert bij LeefGoed, deelt de aanpak en praktische tips voor steden en gemeenten die vergelijkbare sociale projecten willen opzetten.
    • Spreker: Joris Van der Flaas, Woonmaatschappij LeefGoed 
  • Keuzesessie 6: Van restwarmte tot warmtenet: Dendermonde zet koers richting fossielvrije warmte. De geplande investering van papier- en kartonfabriek VPK in een energiecentrale zette in Dendermonde een gezamenlijk onderzoek naar duurzame warmte op, met focus op restwarmte. Stad Dendermonde werkte daarvoor samen met het bedrijf VPK, de Provincie Oost-Vlaanderen en de Energiemakelaar van de POM (Provinciale Ontwikkelingsmaatschappij Oost-Vlaanderen). Omdat VPK intussen een andere koers vaart, zetten stad en provincie het traject verder met een nieuwe samenwerking en een haalbaarheidsstudie voor warmtenetten (mogelijks via restwarmte van VPK en aquathermie uit de Dender). Ben Segers, programmaregisseur klimaat & energie bij stad Dendermonde, licht het ontstaan, het verloop en de toekomstplannen toe.
    • Spreker: Ben Segers, programmaregisseur klimaat & energie bij stad Dendermonde
• 12.30 uur: Broodjeslunch en netwerkmoment

• Wanneer? Donderdag 23 april 2026, start om 9 uur. Om 12.30 uur lunchen we samen.
• Waar? Provinciehuis, Charles De Kerchovelaan 189, 9000 Gent. Lees meer over de bereikbaarheid van het Provinciehuis.
• Inschrijven? Deelnemen is gratis en inschrijven kan tot en met 16 april.
  

Herbekijk de presentaties van de vorige netwerkmomenten:

• De onzichtbare impact: grip op indirecte CO2-uitstoot
• Klimaatadaptieve inrichting van de publiek ruimte
• Naar een klimaatrobuste landbouw
• Sociaal klimaatbeleid
• Thema water