Krijt het Verleden

De Provincie Oost-Vlaanderen en Erfgoedsite Ename brengen archeologie dichter bij het publiek met Krijt het Verleden. Vanuit collecties die bewaard worden in de erkende onroerenderfgoeddepots maken we sporen van het verleden opnieuw zichtbaar in de publieke ruimte. Met tijdelijke krijtvisualisaties, minitentoonstellingen en publieksactiviteiten vertellen we de verhalen die in de bodem bewaard zijn gebleven.

Veel archeologische sites verdwijnen na onderzoek opnieuw uit beeld. De gebouwen, straten en andere structuren die archeologen tijdens opgravingen blootleggen, zijn na afloop vaak niet meer zichtbaar in het dagelijkse straatbeeld.

Krijt het Verleden brengt die verborgen geschiedenis tijdelijk terug naar de plek waar ze ooit thuishoorde. Archeologische sporen worden met krijt opnieuw uitgetekend op pleinen, straten en voetpaden. Zo kunnen voorbijgangers letterlijk over de geschiedenis van hun omgeving wandelen.

De krijtvisualisaties vullen we aan met vondsten, reconstructietekeningen, infopanelen en workshops. Zo wordt archeologie niet alleen verteld, maar ook beleefd. Inwoners, scholen en bezoekers worden uitgenodigd om zelf mee te kijken, te tekenen en te ontdekken.

In 2026 trekt Krijt het Verleden naar verschillende plaatsen in Oost-Vlaanderen. Elke locatie vertelt een ander verhaal en vertrekt vanuit archeologische sporen en collecties die op die plek onderzocht en bewaard zijn.

Gent - Sint-Pietersplein

Op 5, 6 en 7 mei brachten vier Gentse klassen de verdwenen geschiedenis van het Sint-Pietersplein opnieuw tot leven. Ongeveer 100 leerlingen tekenden samen de archeologische sporen van verdwenen abdijgebouwen met stoepkrijt op de kasseien.

Zo werd zichtbaar wat vandaag grotendeels onder het plein verborgen ligt. De activiteit maakte deel uit van het archeologiefestival Stad onder de stad, waar ook een kijkkast met archeologische vondsten van het Sint-Pietersplein te zien was.

Aalst - Hopmarkt

Ook de Hopmarkt in Aalst kreeg een tijdelijke historische make-over.

Tijdens de Archeologiedagen op 29 en 30 mei tekenden schoolkinderen de archeologische sporen die tijdens verschillende opgravingen onder het plein aan het licht kwamen. Gallo-Romeinse greppels, middeleeuwse woningen, water- en beerputten, resten van het Karmelietenklooster en de fundamenten van de vroegere overdekte markthal werden zo opnieuw zichtbaar.

Bezoekers konden vervolgens tijdens rondleidingen en aan een archeologische infostand meer ontdekken over de opgravingen en de geschiedenis van de plek. In het toeristisch infokantoor was bovendien een kleine tentoonstelling met archeologische vondsten te bezoeken.

Krijt het Verleden in beeld

Benieuwd hoe zo'n krijtactie eruitziet?

Bekijk de aftermovie van de editie op het Gentse Sint-Pietersplein en ontdek hoe leerlingen samen de archeologische geschiedenis van de plek opnieuw zichtbaar maakten.

Binnenkort: Krijt het Verleden in Middelburg

Zondag 13 september 2026 | 10 - 17 uur | Middelburg-in-Vlaanderen

Op Open Monumentendag trekt Krijt het Verleden naar Middelburg-in-Vlaanderen. Zo'n 600 jaar geleden stichtte Bruggeling Pieter Bladelin hier zijn eigen stad. Oorlog, plunderingen en moderne bouwwoede veranderden Middelburg sindsdien grondig, maar het middeleeuwse stratenpatroon en tal van archeologische sporen zijn nog steeds aanwezig.

Tijdens de Maak je eigen monumentendag ontdek je hoe archeologen de geschiedenis van Middelburg onderzoeken én ga je zelf aan de slag. Op verschillende plaatsen in het dorp brengen workshops verdwenen monumenten opnieuw tot leven.

Je kunt onder meer:

• eeuwenoude archeologische vondsten ontdekken in een mini-tentoonstelling in de kerk;
• samen met een professionele illustrator archeologische sporen op straat tekenen en zo het verdwenen Kasteel van Bladelin zichtbaar maken;
• een skelet tot leven brengen in het Convent Santa Clara;
• een maquette maken van de verdwenen kloosterkerk;
• ontdekken hoe archeologen onder de grond kunnen kijken zonder te graven;
• het geheim van de Groene Markt ontsluieren;
• en zelf als middeleeuwse edelman of edelvrouw je spoor nalaten.

De verschillende activiteiten vinden plaats op wandelafstand van elkaar. Reken op een wandeling van ongeveer 1,5 km. De workshops zijn geschikt voor alle leeftijden en zijn gratis.

Een projectmedewerker rolt het project uit over de provincie Oost-Vlaanderen, samen met de vijf Oost-Vlaamse erkende onroerenderfgoeddepots. Daarbij zoeken we ook partners die willen samenwerken, zoals intergemeentelijke diensten, lokale besturen, scholen en andere erfgoedorganisaties.

We streven naar vijf locaties waar we ‘het verleden zullen krijten’:

• sporen, voorwerpen en verhalen in kaart brengen: van vlakdekkende opgravingen tot objecten in depots;
• minitentoonstellingen samenstellen met reconstructietekeningen en uitlegpanelen;
• krijtacties organiseren waarbij buren, scholen en verenigingen zichtbaar maken wat onder onze voeten verborgen blijft;
• educatieve en participatieve methodes inzetten via workshops, rondleidingen en lokale samenwerkingen.

Tot slot ontwikkelen we een duurzame handleiding zodat ook andere erfgoedactoren met deze methodiek aan de slag kunnen.

• Je leert je eigen omgeving anders kennen: de bodem als schatkist van het verleden.
• Erfgoed wordt gedeeld en beleefd, niet alleen bewaard.
• Door zelf mee te tekenen en te ontdekken wordt archeologie tastbaar en toegankelijk.
• Samenwerking met scholen, erfgoedactoren en lokale partners versterkt de betrokkenheid bij het lokale verleden.
• Duurzame communicatie en materialen zorgen ervoor dat de methodiek ook later opnieuw gebruikt kan worden.

Het project loopt van januari 2026 tot december 2026.

Krijt het Verleden wordt mogelijk gemaakt met de steun van het Agentschap Onroerend Erfgoed.