Buste van keizer Trajanus

De uitzonderlijk goed bewaarde buste van de Romeinse keizer Trajanus is voor het eerst in België te zien. Deze bronzen buste is in Archeocentrum Velzeke te bewonderen in de tentoonstelling ‘OMG! Op stap met Romeinse goden.’

Het toont keizer Trajanus volgens een officieel portrettype dat rond zijn tienjarig regeringsjubileum werd ontwikkeld. Het beeld dateert vermoedelijk uit 110 - 130 na Christus en werd oorspronkelijk gevonden in de Tiber in Rome. Archeocentrum Velzeke heeft ze in bruikleen van het August Kestner Museum in Hannover (DE) tot eind september. 

Trajanus was de eerste Romeinse keizer uit de provinciale elite, geboren in 53 na Christus nabij het Zuid-Spaanse Sevilla. Hij was de eerste keizer die niet uit de traditionele Italische aristocratie voortkwam. Hij volgde Nerva (96–98 na Christus) op door adoptie op basis van verdienste. Als succesvol militair bevelhebber breidde Trajanus het Romeinse Rijk uit tot zijn grootste omvang, onder meer door veroveringen van Dacië (Roemenië) en het Tweestromenland (Syrië en Irak). De wapenuitrusting, versierd met een gorgonenkop, op deze buste bevestigd zijn status als veldheer.

Toch was zijn macht niet enkel gebaseerd op militaire successen of bestuurlijke hervormingen. Minstens zo belangrijk was de zorgvuldig opgebouwde beeldvorming rond zijn persoon. De keizer wordt afgebeeld met kalme, harmonieuze gelaatstrekken en een beheerste uitstraling -kenmerken die verwezen naar morele superioriteit, stabiliteit en goddelijke goedkeuring.

Borstbeelden van Trajanus met kuras zijn zeldzaam; meestal werd hij afgebeeld met een naakte torso of slechts een mantel en zwaardriem over de schouders, waarmee zijn goddelijke status werd benadrukt.