Museum Vlaamse Sociale Strijd

R.I.P.200 jaar begrafeniscultuur in Vlaanderen R.I.P 200 jaar begrafeniscultuur in Vlaanderen

R.I.P. 200 jaar begrafeniscultuur in Vlaanderen - een project van het Liberaal Archief

Top

In 2015 realiseerde het Liberaal Archief het project ‘R.I.P. 200 jaar begrafeniscultuur in Vlaanderen’. Het project omvatte een tentoonstelling, die in het Caermersklooster te zien was van 23 april tot 14 juni, en de publicatie ‘Aspecten van 200 jaar begrafeniscultuur in Vlaanderen’, uitgegeven door Academia Press.

De geschiedenis

De toediening van de laatste sacramenten, thuis sterven en er opgebaard worden in een rouwkapel, de dodenwake, het kisten door de dorpstimmerman, het perspectief van hemel, hel of vagevuur, … het lijkt wel alsof de Vlaamse traditionele begrafeniscultuur in de loop van de 20ste eeuw zelf een stille dood is gestorven. Wie kent nog de strijdpunten uit het verleden, zoals de hetze om de begraafplaatsen en de afwijzing van crematie? In de confrontatie tussen 'paapsen' en 'geuzen en ketters' kreeg de dood zelfs een strijdlustig karakter.

In onze pluriforme en multiculturele samenleving is de traditionele Vlaamse begrafeniscultuur grondig veranderd. Oude conventies, gebruiken en gewoonten die decennialang het Vlaamse verhaal van de dood bepaalden, vervagen. Maar afscheid en dood zijn universele thema’s en blijven dus ook in de 21ste eeuw de mens beroeren, zowel in de kunst als in de actualiteit.

De tentoonstelling

De tentoonstelling 'R.I.P. 200 jaar begrafeniscultuur in Vlaanderen' was van 23 april t.e.m. 14 juni 2015 te zien in het Provinciaal Cultuurcentrum Caermersklooster in Gent. De tentoonstelling voerde de bezoeker mee terug in de tijd naar de traditionele gebruiken in de omgang met de dood, en toonde hoe die tradities in de loop van de 19de en 20ste eeuw ter discussie werden gesteld en doorbroken. De bezoeker kreeg ook een beeld van nieuwe vormen van herinneren en afscheid nemen en van de dood als inspiratiebron voor hedendaagse kunstenaars.

De publicatie

Naar aanleiding van de tentoonstelling verscheen bij Academia Press het boek ‘R.I.P. Aspecten van 200 jaar begrafeniscultuur in Vlaanderen’ onder redactie van Tamara Ingels, met bijdragen van Kris Coenegrachts, Christoph De Spiegeleer, Tamara Ingels, Marc Jacobs, Sharon Schepens, Jeffrey Tyssens en Patrick Van den Nieuwenhof. Het boek is het 29ste deel in de reeks ‘Bijdragen van het Museum van de Vlaamse Sociale Strijd’ en kost 20 EUR.

Wat is het 'Museum van de Vlaamse Sociale Strijd'?

Top

Het 'Museum van de Vlaamse Sociale Strijd' bestaat sinds 1980. Het is geen museum in de klassieke zin van het woord, maar een virtueel museum: een samenwerkingsverband van de vier 'kleurarchieven' onder impuls van het Oost-Vlaamse provinciebestuur. Het staat garant voor nieuw onderzoek naar de sociale geschiedenis, dat voor het publiek ontsloten wordt via publicaties en tentoonstellingen. Dit zijn de partners:

  • het Archief en Documentatiecentrum voor het Vlaams-nationalisme (ADVN) in Antwerpen
  • het Archief en Museum van de Socialistische Arbeidersbeweging - Instituut voor Sociale Geschiedenis (AMSAB-ISG) in Gent
  • het Documentatie- en Onderzoekscentrum voor Religie, Cultuur en Samenleving van de K.U.Leuven (KADOC-K.U.Leuven) in Leuven
  • het Liberaal Archief in Gent

Projecten van de voorbije jaren

Top

Klik onderaan door naar de archiefpagina.

Contact

dienst Kunsten & Cultuurspreiding
PAC Het Zuid
Woodrow Wilsonplein 2
9000 Gent

Mireille Decabooter- mireille.decabooter@oost-vlaanderen.be
tel.09 267 72 68

Archief

Snuister in de vorige projecten van het Museum Vlaams Sociale Strijd.